DERS 1: INTERNET NEDİR?

Ders sonunda yapabilecekleriniz:

-Internet'i tanımlamak.

-Internet'e bağlanma ve yararlanma alanları konusunda temel bilgiler vermek.

I. INTERNET NEDİR?

Internet'i bütün bilgisayar kullanıcılarının bağlanabileceği ve yararlanabileceği bir genel bilgisayar olarak tanımlayabiliriz. Bağımsız bir komite tarafından desteklenmesi,

Telefon hatları aracılığıyla bağlanılabilmesi ve bilgi alışverişi için kullanılması Internet'in yaygın kullanılmasına neden olmuştur.

1980'li yıllarda, Amerika'da yalnızca sınırlı sayıda bilgisayar birbirine bağlamak ve doküman paylaşımını sağlamak için kullanılan Internet ağı, bugün milyonlarca kişi tarafından kullanılmaktadır. Hatta 2005 yılında Internet üzerinde yapılan E-ticaretin boyutlarının da 1 Tirilyon USD olacağı beklenmektedir.

Biraz daha tarihe bakacak olursak, Internet'in kökleri, ABD'de ünlü Savunma Bakanlığı tarafından desteklenen ARPA (Advanced Research Projects Agency) adlı kurum tarafından 1969 yılında geliştirilen ARPANET ağına dayanmaktadır. Ancak o zamanlar amaç, E-ticaret ya da kumar oymak değil tabi ki. Ana amaç, belli yerler arasında özel amaçlı bir iletişim ağı kurmaktı.

Türkiye'de ise ilk olarak 1992 yılında ODTU ve TUBİTAK tarafında oluşturulan TR-NET adlı bir proje ile Internet kullanımına başlandı.

A. KÜRESELLEŞME VE TEKNOLOJİ

Bence, küreselleşme ve teknolojinin yaşamımıza damgasını vurması, Internet gibi online bilgi alışverişini sağlayan bir teknolojinin kısa zamanda kabul edilmesine yol açtı. Örneğin bir ürünü yurt dışından almak ya da bir konuda araştırma yapıp, dünyanın bir ucundaki kaynaklara ya da kişilere erişmek gibi.

Bu arada bilgisayarların yaygınlaşması ve özellikle 1980'den bu yana gelişen kişisel bilgisayarlar ve kişisel alanda bilgisayar kullanımı Internet'in kullanımını artırdı. Özellikle, E-ticaret, oyun, eğlence ve eğitim açısından bakarsanız, Internet'in çok iyi bir araç olacağı açıktır.

Bir komite tarafından yönetilen Internet ağı, teknoloji olarak ANSnet omurgasına dayanır. Bu omurgaya diğer kıtlarda EBONE, EUROPENet gibi ağlar destek olur.

B. INTERNET'E NASIL BAĞLANILIR?

Bu konuda da Internet'e nasıl bağlanılacağına bir bakalım: Evinde bir kişisel bilgisayara sahip olan kişiler Internet'e nasıl bağlanır ve Internet'ten nasıl yararlanırlar?

1. ISP (Internet Service Provider). Internet Servis Sağlayıcılar olarak adlandırılan bu kuruluşlar. Kişiler öncelikle bir ISP'den aldıkları kullanıcı adı ve şifresiyle Internet'e bağlanırlar. Bu bağlantı ISP firmaları (Örneğin Superonline gibi) tarafından belli bir ücret karşılığında satılır. Örneğin abonelik ücreti olarak aylık 10 Milyon TL gibi.

2. Modem. ISP tarafından verilen kullanıcı adı ve parolasını aldık. Ancak bilgisayardan Internet ağına bağlanmak için modem aygıtı ve telefon hattı gerekir. Modem bilgisayarda hazır olan ya da sonradan eklenebilen bir donanımdır. Modem sayesinde telefon hatları aracılığıyla Internet'e bağlanılır. Bu nedenle ISP size bağlantı için çevireceğiniz bir telefon numarası verir.

3. İşletim Sistemi: Bilgisayarımızda bulunan işletim sistemi, Internet'e bağlanmamızı sağlayacak şekilde (çevirmeli ağ- dial up connection) olmalıdır. Örneğin Windows işletim sistemleri. İşletim sistemi üzerinde ayarlamalar yapılarak Modemin kullanılması ve ISP'den alınan telefon numarası çevrilebilmelidir.

4. Internet Explorer. Intertnet'ı bağlanıldı. Her şey tamam. Ancak, Internet üzerindeki Web sitelerinin ve Web sayfalarının görülebilmesi için bir tarayıcıya (borwser) gereksinim vardır. Bunu da işletim sistemi sağlar. Örneğin yaygın kullanılan Internet tarayıcısı Internet Explorer'dır.

C. INTERNET NE SAĞLAR?

Internet'in sağladıklarının başında, online bilgi erişimi gelir. Bu Web sitelerinin adreslerini yazarak onlara erişmek şeklinde düşünülebilir. Bunun dışında şu hizmetlerden yararlanılır:

-E-mail (elektronik posta) hizmeti.

-Dosya transferi.

-Uzaktan erişim.

-Haber grupları.

-Chat, vb.

D. INTERNET DOMAİN ADLARI

Internet üzerindeki erişimler Internet adresi olarak bildiğimiz adresler aracılığıyla yapılır. Bu erişim ana bilgisayar (host) adı aracılığıyla yapılır.

host

Host adının yanı sıra bu bilgisayarın bulunduğu domain adı verilir. Domain adları aslında Web sitesinin durduğu bilgisayarın adresidir. Örneğin: www.farukcubukcu.com gibi. Bu domain adı yazıldığında aslında önce bu domain adına karşılık gelen IP adresi bulunur. IP adresi host bilgisayarını IP adresidir. 112.1.12.1 gibi sayısal bir bilgi olan IP adresi yerine www.farukcubukcu.com gibi adresi kullanmak tabi ki daha kolaydır.

Internet domain ad alanının root (kök) kısmı Internet komitesi tarafından belli kurallara göre yönetilmektedir.

-Organizasyonlar için domainler.

-Coğrafik domainler.

Organizasyonlar için olan domainler 3 karakterlik bir kod ile organizasyonun amacını belirlemeyi sağlar. Örneğin sirket.com, microsoft. com gibi. com burada şirket domain adının ticari bir organizasyon olduğunu gösterir.

Coğrafik domainler ise ülkelerin kodlarını gösterir. Tr gibi. Örneğin isbank.com.tr ya da sirket.com.tr gibi.

Tablo: Domain adları

.com Ticari domainleri simgeleyen bir adlandırma. Microsoft.com gibi.

.edu Eğitim organizasyonları. Ege.edu.tr gibi.

.gov Devlet organizasyonları. Maliye.gov gibi.

.int Uluslararası organizasyonları.

.mil Askeri organizasyonlar.

.net Network (network) organizasyonları. Vestel.net.tr gibi.

.org Ticari olmayan kuruluşları için domain adları.

Örneğin:

sirket.com

isbank.com.tr

ege.edu.tr

metu.edu.tr

II. GÖZDEN GEÇİRME

1. Internet'in sağladıklarını sayınız?

2. Bir kişisel bilgisayarın Internet'e bağlanması için neler gerekir?

3. Internet'e bağlanmanın bir ücreti var mıdır? Varda bu ücret ne için ödenir.