DERS 7: UZAK BAĞLANTILAR VE WAN TEKNOLOJİLERİ

Ders sonunda yapabilecekleriniz:

-RAS bağlantılarını açıklamak.

-RAS protokollerini açıklamak.

I. RAS (UZAKTAN ERİŞİM)

Remote access (uzaktan erişim), kullanıcıların networke uzak yerlerden bağlanmasını sağlar. Örneğin Windows 2000'in bu alandaki düzenlemeleri Routing and Remote Access (RRAS) programı, kullanıcıların uzak yerlerden dial-up bağlantılarla bağlanması, güvenliğin sağlanması ve bağlanan istemci bilgisayarlara DHCP ile IP adresi atanması gibi işlemleri içerir.

A. UZAKTAN ERİŞİM

Uzaktan erişim, kullanıcıların uzak yerleşimlerden dial-up bağlantılar kullanarak Windows 2000 RRAS servisi yüklü olan servera erişmeleridir. RRAS sayesinde uzak kullanıcı şirket networküne bağlanarak verilere erişir. Bu anlamda RRAS serverı kullanıcıyı şirket networküne bağlayan bir gateway'dir.

B. UZAKTAN ERİŞİM TÜRLERİ

Örneğin Windows 2000, uzaktan erişim için iki tür bağlantıyı destekler:

-Dial-up bağlantı.

-VPN bağlantı.

Dial-up bağlantılar, kendi modemleri ve telefon bağlantıları aracılığıyla RRAS server'a bağlanırlar. Bu bağlantının olabilmesi için, şüphesiz RRAS server üzerinde gerekli düzenlemelerin yapılması gereklidir.

VPN ise bir dial-up bağlantı ile yapılan doğrundan bağlantı yerine, bir ISP üzerindeki VNP bağlantısına bağlanılır. Bu VPN gateway'i aracılığıyla şirketteki RRAS server'a bağlanılır. Bu anlamda güvenlik daha önemlidir.

C. UZAKTAN ERİŞİM PROTOKOLLERİ

Uzaktan erişim (remote access), LAN networklerine göre değişik protokoller tarafından desteklenir.

PPP (Point-to-Point Protocol): TCP/IP, IPX, NetBEUI, AppleTalk gibi çok sayıda protokolü destekleyen bir protokoldür. Windows NT PPP sadece TCP/IP, IPX ve NetBEUI protokollerini destekler.

PPTP (Point-to-Point Tuneling Protocol): Internet üzerinden erişimi sağlayan protokoldür. PPTP teknolojisi çok prokollü sanal bir network’ü yaratır. RAS Server’larına modem’ler aracılığıyla ulaşılır. PPTP ise RAS server’lara Internet üzerinden erişimi sağlar.

PPTP protokolü PPP paketlerinin TCP/IP networkleri üzerinden yönlendirilmesini sağlar. PPTP, TCP/IP, IPX ve NetBUEI protokollerini destekler. Ancak uzak (erişilecek) network bir TCP/IP network’ü olmalıdır.

PPTP iletişiminde önce istemcisi Dial-Up Network ile Internet birimini arar. Doğrulama işleminin ardından istemcinin RAS server’a erişimine izin verilir.

L2TP (Layer Two Tunneling Protocol): L2TP protokolü PPTP (Point-to-Point Tunneling Protocol) protokolüne benzer. Bu protokollerin amacı genel bir network üzerinde şifrelenmiş (encrypted) bir tünel yaratmakdır. L2TP de bir tünel yaratır ancak kendisi şifreleme yapmaz. L2TP bu şifreleme işlemini IPSec gibi şifreleme teknolojileri aracılığıyla yapar.

NOT: Bu dokümanlar Faruk Çubukçu tarafından hazırlanmıştır. Ticari amaçlı olarak kullanılmaz. Daha fazla bilgi için www.farukcubukcu.com adresine bakınız.

II. WAN KAVRAMLARI

WAN kavramları, WAN network’lerini LAN’lardan ayıran ve özellikle uzun mesafelere veri iletiminde kullanılan teknolojileri içerir.

A. WAN TEKNOLOJİLERİ

Wide Area Networks genellikle ayrı coğrafik alanlarda yer alan network’ler arasında kurulan network’lerdir. WAN’larda genellikle çok sunuculu ve çok sitelidir. Örneğin şehirler arası kurulan network’ler birer WAN’dır.

BAKINIZ:

ŞEKİL : WAN

B. WAN’LARDA KULLANILAN YÜKSEK HIZLI İLETİM TEKNOLOJİLERİ

WAN alanında kullanılan yüksek hızlı network teknolojileri şunlardır:

-100Base-T

-100VG-AnyLAN

-FDDI (Fiber Distributed Data Interface)

-X.25

-Frame Relay

-ATM (Asynchronous Transfer Mode)

-ISDN (Integrated Services Digital Network)

-SONET (Synchronous Optical Network)

100Base-T

100Base-T, yüksek hızlı bir LAN teknolojisidir. 100 Mbps hızındadır. IEEE 802.3 standardı olarak geliştirilmiştir ve OSI Data Link katmanında çalışır, Ethernet mimarisini destekler.

100Base-T network’ler diğer ethernet networkleri gibi erişim yöntemi olarak CSMA/CD tekniğini kullanırlar. Kablolama olarak UTP 3 ve 5 katagorileri kullanılır.

Hız açısından bakıldığında hızlı bir network yapmak için 100Base-T teknolojisi en uygunudur. Çünkü network adaptörü (10/100 Mbps) ve kablolama olarak 10Base-T network’lerinin donanımı kullanabilir.

100Base-T network’lerinin sakıncalarından birisi hızı nedeniyle mesafenin azalmasıdır.

100VG-AnyLAN

100VG-AnyLAN de yüksek hızlı bir LAN teknolojisidir. IEEE 802.12 standardı olarak geliştirilmiştir. 100VG-AnyLAN teknoloojisi belli yönlerden 100Base-T network’lerinden ayrılırlar:

100VG-AnyLAN teknolojisinde CSMA/CD yerine media access control (MAC) erişim yöntemi kullanılır. Bu yönteme “demand priority” denir. Bu yöntem çatışma üzerine değilde “token” kontrollü bir yöntemdir. Yüksek öncelikli olan istasyon veriyi ilk olarak yollama hakkına sahiptir.

100VG-AnyLAN Ethernet ve Token-Ring mimarisini destekler. Kablo olarak Katagori 3 ve UTP’yi, Type 1 olarak STP’yi ve fiber-optik kabloları destekler.

Üstün özelliklerine karşın yeni bir erişim yöntemine sahip olan 100VG-AnyLAN teknolojisi 100Base-T network teknolojisine göre daha az kullanılmaktadır.

FDDI (Fiber Distributed Data Interface)

FDDI (Fiber Distributed Data Interface) de yüksek hızlı bir network teknolojisidir. Bilgisayarlar arası bir bağlantıdan çok backbone olarak kullanılır. Bir backbone iki ya da daha çok LAN segmentini birbirine bağlayan kablodur.

NOT: Bu dokümanlar Faruk Çubukçu tarafından hazırlanmıştır. Ticari amaçlı olarak kullanılmaz. Daha fazla bilgi için www.farukcubukcu.com adresine bakınız.

X.25

X.25 bir WAN standardı olarak üçüncü katmanda çalışan bir network teknolojisidir. X.25 ile saniyede 9.6 kilobit veri iletimi sağlanır. X.25 network’lerin mevcut telefon hatları, ISDN ya da kiralık hatlar üzerinden düzenlenir. Özellikle iletişim alt yapısı tam sağlananamış ülkelerde ve ortamlarda X.25 ideal bir ortamdır.

Bunun yanı sıra X.25 daha yeni teknolojilere göre daha yavaştır. Herbir paketin herbir düğüm noktasında kontrol edilmesi hızı yavaşlatır. X.25’de telefon hatları üzerinden veri iletişimi sağlayan bir teknolojidir.

Frame Relay verinin iletimi için mükemmel bir yoldur. Ancak verinin denetimi yapılmaz. X.25 ise bakır kablolar üzerinden daha güvenli veri iletim yoludur.

Frame Relay

Frame Relay de bir WAN teknolojisidir. Frame Relay’da OSI data-link katmanında çalışır. 56 kbps ila 1.522 Mbps aradında bir hızla veri iletim yapar. Frame Relay teknolojisi de standart telefon hatları üzerinden veri iletimi sağlar.

Frame Relay kullanımında modem yerine PVC (Permanent Virtual Circuits) kullanırlar. Frame Relay, X.25’e göre daha hızlı bir iletim tekniğidir. Ancak kurulması X.25’e göre daha karmaşık bir işlemdir.

ISDN, LAN’ları genişletmek için kullanılabilecek kolay ve ucuz bir yoldur. Frame Relay ise bir WAN protokolüdür. Frame olarak adlandırılan değişik büyüklüklerdeki paketlerin iletiminde kullanılır. Frame Relay bağlantının özünde bant genişliğinde daha fazla veri yollayabilmektir.

Frame Relay teknolojisinde her iletimi için bir bant genişliği atanmaz. Bunun aksine bant genişlikleri birçok iletim için paylaştırılır.

Frame Relay, ISDN üzerinde kullanılmak için geliştirilmiş bir protokoldür. Packet-switching teknolojine dayanır.

ATM

ATM (Asynchronous Transfer Mode) hem LAN hem de WAN teknolojisidir. Aslında bir backbone teknolojisi olarak geliştirilmiştir. OSI modeline tam uyumlu değildir ancak LAN üzerindeki çalışması data-link katmanı üzerindedir.

ATM’Nin hızı 25 Mbps ila 2.4 Gbps arasında değişir. LAN backbonu olarak kullanıldığında veri iletim hızı 100 Mbps ila 155 Mbps arasında olur.

ATM bir hücre iletim teknolojisidir. Standart boyutlu paketlerde kullanılırlar. Bir ATM hücresinin boyutu 53 bayttır. LAN ortamında kullanımı üç aşamada gerçekleşir.

Hızı nedeniyle ATM gerçek zamanlı ses, video ve veri gönderiminde kullanılabilir. Bununla birlikte iletim ortamı olarak UTP, STP ya da fiber-optik kablo kullanılabilir.

ISDN

ISDN (Integrated Services Digital Network) ise veri, ses ve video sinyallerinin telefon hatlarıyla iletimini sağlar. ISDN, OSI modeli ilk dört katmanında çalışır. ISDN’in hızı 128 Kbps ile 1.544 Mbps arasında değişir.

ISDN telefon hatları üzerinden gerçekleştirilen bir iletim teknolojisidir. Ancak network ile telefon hatları arasında dönüşümü yapan bir dönüştürücüye gereksinim duyulur.

Yaygın olarak kullanılan ISDN, çoğunlukla Internet’e bağlanmak için ya da LAN’lar arası iletişim için kullanılır. ISDN ses ve veriyi aynı anda iletebilir. Sayısal telefon networkleri üzerinde ses, veri ve video transferi için kullanılan bir teknolojidir. ISDN’ler bir ISDN terminali aracılığıyla kullanılırlar.

ISDN (Integrated Services Digital Network) ulusal telefon sistemi tarafından iki site arasında çevirmeli olarak sağlanan bir iletişim türüdür. Her sitenin bir telefon numarası vardır. İki site arasındaki bağlantı üç kanala ayrılır.

Kanallar:

B B D

B kanalı 16 Kbps, D kanalı da 64 Kbps hızındadır.

ISDN servisi telefon sistemi tarafından karşılanır. Bu nedenle ISDN bağlantısı için yerel telefon idaresine başvurulmalıdır. Bu başvuruda; kuruluş masrafı, gerekli olan donanım birimleri ve ücretleme konusunda bilgi alınmalıdır.

ISDN’in hızı 64 Kbps – 512 Kbps arasında değişir.

ISDN’in kullanımı kolaydır. Bir ISDN numarası IMAC aygıtına programlanır. Bu aygıt bir kart olarak server işletim sisteminde de olabilir. Novel Netware ve Microsoft NT işletim sistemleri ISDN kartlarını desteklerler.

III. SORULAR

1. Which is the one provides fastest communication?

Yanıt: ISDN

2. How do you call a Microsoft remote access client?

Yanıt: Dial-up Networking

3. What is the V.90 modem speed?

Yanıt: 56 K bps.

4. What is the name of a ISDN equivalent modem?

Yanıt: Terminal adapter.